Δεν είναι πραγματική πείνα. Είναι εκείνη η στιγμή που ανοίγεις το ψυγείο, το κοιτάς χωρίς λόγο, το κλείνεις… και το ανοίγεις ξανά. Δεν πεινάς στ’ αλήθεια — βαριέσαι. Κι όμως, η επιθυμία για φαγητό είναι έντονη. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Ο εγκέφαλος ζητά διέγερση
Η βαρεμάρα είναι κατάσταση χαμηλής διέγερσης. Ο εγκέφαλος δεν έχει ερέθισμα, δεν παράγει αρκετή ντοπαμίνη και έτσι αναζητά γρήγορη ανταμοιβή.
Το φαγητό — ειδικά το γλυκό ή το αλμυρό — είναι ο πιο εύκολος τρόπος να πάρει αυτό που ζητά: άμεση ευχαρίστηση.
Η «ψεύτικη πείνα» και το συναίσθημα
Η πείνα από βαρεμάρα ανήκει στην κατηγορία της συναισθηματικής πείνας. Δεν ξεκινά από το στομάχι, αλλά από ανία, πλήξη, ελαφρύ στρες ή ανησυχία.
Γι’ αυτό και:
– εμφανίζεται ξαφνικά,
– “στοχεύει” συγκεκριμένα τρόφιμα,
– δεν ικανοποιείται εύκολα.
Το φαγητό ως «διάλειμμα»
Όταν βαριόμαστε, το φαγητό γίνεται λόγος για κίνηση, αλλαγή σκηνικού, μια μικρή παύση μέσα στη ρουτίνα.
Ακόμα κι αν δεν πεινάμε, το μυαλό το βλέπει ως δραστηριότητα. Κάτι να γίνει.
Συνήθεια = αυτόματος πιλότος
Πολλοί έχουμε μάθει ασυνείδητα ότι:
– τηλεόραση = σνακ,
– υπολογιστής = κάτι να μασάμε,
– άδειος χρόνος = φαγητό.
Έτσι, όταν βαριόμαστε, το σώμα εκτελεί πρόγραμμα. Όχι γιατί πεινάει, αλλά γιατί έτσι έχει μάθει να γεμίζει το κενό.
Η ζάχαρη και το αλάτι «φωνάζουν» πιο δυνατά
Σε κατάσταση βαρεμάρας, ο εγκέφαλος δεν ψάχνει θρεπτικά στοιχεία, ψάχνει ένταση.
Γι’ αυτό τραβάμε προς:
– γλυκά,
– πατατάκια,
– έτοιμα σνακ.
Δίνουν γρήγορη κορύφωση, αλλά και γρήγορη πτώση, που συχνά οδηγεί… σε δεύτερο γύρο.
Η πραγματική ανάγκη δεν είναι φαγητό
Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε είναι:
– αλλαγή δραστηριότητας,
– κίνηση,
– κοινωνική επαφή,
– πνευματική διέγερση.
Το φαγητό απλώς παριστάνει την ανάγκη.
Πώς να ξεχωρίσεις την πείνα από τη βαρεμάρα
Μερικές απλές ερωτήσεις:
– Θα έτρωγα ένα μήλο ή μόνο σοκολάτα;
– Αν περιμένω 10 λεπτά, περνάει;
– Πεινάει το στομάχι ή το μυαλό;
Αν είναι το μυαλό, τότε ίσως χρειάζεται κάτι άλλο — όχι φαγητό.
Δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα. Είναι ανθρώπινο.
Το θέμα δεν είναι να «κόψουμε» το φαγητό, αλλά να ακούσουμε τι πραγματικά μας λείπει εκείνη τη στιγμή.